Afgelopen woensdag 2 november bezocht ik als bezoeker het Klimaatcongres 2011. Ik heb de workshop ‘Lokaal alle lichten op groen!’ van Energiesprong gevolgd. De workshop was primair gericht op gemeenten. Om lokaal massaal alle lichten op groen te krijgen voor meer energiezuinige woningen in je gemeente heb je een lange adem nodig. Echter vind ik persoonlijk deze eerste verkennende fase wel het leukst. Het is pionieren en werken met mensen die enthousiast en gedreven zijn om het onmogelijke mogelijk te maken. Van een groep pioniers spat vaak de energie en de creativiteit eraf. En als het even tegenzit trek je elkaar er wel weer doorheen, omdat iedereen door wil. Uit de aanvraag voor de tender ‘Lokaal alle lichten op groen!’ bleek dat het helemaal niet zo moeilijk is om de pioniers in je gemeente te vinden. Een oproep in het lokale weekblad levert je zo een aantal eigenaar bewoners op die graag bereid zijn te investeren in geld en tijd om hun eigen huis energiezuiniger te maken. Ook lokale bedrijven zijn best te porren om te investeren in tijd en (leer)geld om energiezuinig te gaan bouwen. Ook die melden zich spontaan aan als de gemeente een brief aan ze stuurt met de oproep om mee te doen. De rol van de gemeente is daarna om als onafhankelijke begeleider het proces tussen alle partijen goed op gang te brengen.

Annoesjka

Pioniers in energieneutraal renoveren vinden samenwerken en kennis delen van cruciaal belang. Eigenaar-bewoners, marktpartijen en gemeenten kwamen dinsdag 6 december jl. bij elkaar tijdens de kick-off van ‘Lokaal Alle Lichten op Groen’. Centrale vragen: wat zijn de nieuwste ontwikkelingen, hoe organiseren we het en hoe hou je de energie erin?

Op 13 februari hebben 45 bewoners, bedrijven en de gemeente ‘s-Hertogenbosch hun handtekening gezet op een bouwbord. Hiermee gaven ze aan zich in te willen zetten voor het experiment Lokaal Alle Lichten op Groen. Een aantal bewoners en bedrijven zijn toegetreden tot een werkgroep die zich zal inspannen om een experimentprogramma op te stellen.

Welke financieringsmogelijkheden zijn er voor particuliere huiseigenaren die naar energieneutraal willen?

De bijeenkomst op 7 maart in Utrecht met afgevaardigden van de 6 gemeentes en financials ging over financieringsmogelijkheden voor duurzame renovatie. Eerst werden er vragen op tafel gelegd daarna ging men in groepjes brainstormen over mogelijke oplossingen voor de particuliere huiseigenaren die deelnemen aan het programma Lokaal alle lichten op groen.

Hieronder vindt u een samenvatting van de vragen:

• Hoe kan je financiering van collectieve maatregelen organiseren?
• Hoe kan een duurzaamheidslening van de gemeente gekoppeld worden aan een lening van een bank zodat dit één product wordt, waar de gemeente zich dan op den duur weer uit kan terugtrekken.
• Hoe dichten we de kloof tussen het rationele verhaal over financiën en de meer emotionele keuze van huiseigenaren?
• Hoe kan je de verschillende financiële mogelijkheden slim koppelen zodat dit revenuen oplevert?
• Hoe neem je onzekerheden bij de bank weg?
• Hoe kijkt de AFM aan tegen het Nibud-rapport, waarin wordt bepleit dat voor energieneutrale renovatie tot €29.000 extra hypotheek kan worden verstrekt?
• Hoe kunnen mensen met weinig geld, zonder lening, ook meedoen?
• Waarop baseren mensen hun keuze en vertrouwen?
• Hoe realiseer je een coöperatieve Esco?
• Kan je financiering koppelen aan de woning i.p.v. aan de bewoner?
• Uit onderzoek blijkt dat financiën geen relevante motivatie zijn voor duurzaamheid. Wat blijft er dan over van het waardevraagstuk?
• Hoe krijg je de massa in beweging?
• Hoe ontzorg je de particulier?
• Hoe kunnen we als banken onze criteria duidelijk maken?
• Wanneer krijgt de menselijke maat een plek in het bankwezen?
• Wat zou de rol van de gemeente moeten zijn om financiers te bewegen een product aan te bieden dat passend is?
• Wat maakt het programma Lokaal alle lichten op groen interessant voor banken om mee te doen?

Dit zijn vragen waarmee de financials de komende tijd aan de slag gaan, met de 6 lokale experimenten als proeftuin.

Stand van zaken Lokaal alle lichten op groen

Een inventarisatie van de stand van zaken van de 6 experimenten laat zien dat er nu al zo’n 150 woningeigenaren zijn die hun huis energieneutraal willen verbouwen. Als je uitgaat van 30.000 – 80.000 euro per verbouwing wordt er in totaal tussen de 5 en 10 miljoen euro geïnvesteerd door deze koplopers. De komende maanden worden de verbouwingskosten en de financieringsbehoefte in beeld gebracht.

Collectieve financiering

Eén groep dacht na over collectieve financiering. Het idee is een coöperatie in eigendom van de bewoners. De bewoners leasen de renovatie van de coöperatie. De kas wordt gevuld door bewoners in de vorm van een lidmaatschapsbijdrage, door banken en door het bedrijfsleven met een eventuele garantstelling door overheden. Dit model zal verder moeten worden uitgewerkt. Onderzoeksvragen die hierbij genoemd zijn:

• Volume. Voorwaarde voor de bank is een bepaald minimaal volume, ASN-bank schat dit volume op 1 miljoen. De Rabobank laat weten dat dit van de lokale vestigingen afhangt.
• Risico. Kunnen meerdere investeerders worden gevonden om het risico te delen?
• Juridisch. Gerenoveerde daken en gevels zijn in deze constructie eigendom van de corporatie. Neemt een nieuwe bewoner de verplichting aan de corporatie over? Kan dit juridisch gezien?

Particuliere financiering

De andere groep dacht na over individuele particuliere financiering. Het probleem is dat besparing nu niet wordt meegenomen bij de aanvraag van een lening. Er zou een pilot moeten komen waarin dit wel gebeurt.

De onderzoeksvraag is dan: hoe krijgen we banken aan tafel om te participeren in zo’n pilot? Een pilot waarin het product gezamenlijk wordt vormgegeven en waarin gedeeld wordt in de kosten, bijvoorbeeld in de vorm van een publiek-privaat fonds van waaruit duurzaamheidsleningen worden verstrekt. De condities en criteria van financiers moeten duidelijk worden. Zo is voor banken belangrijk dat er vanaf het begin wordt nagedacht over opschaling. Ook dit model wordt nader uitgewerkt.

Community

Het idee is om een community te starten voor het financiële vraagstuk. Deze groep gaat nadenken en onderzoeken wat reële mogelijkheden zijn voor financiering. U wordt op de hoogte gehouden!

Donderdagavond 5 april is een grote flyeractie in de Fruitbuurt gehouden. De initiatiefnemers van Duurzaam Zwaag hebben deur aan deur zoveel mogelijk mensen persoonlijk uitgenodigd voor de lancering van Duurzaam Zwaag op 24 april.

Samen een huis bouwen met dozen is zo klaar. Maar ook hier geldt, zoveel verschillende mensen, zoveel verschillende huizen. Sommige kartonnen huizen hadden schuine daken “voor de zonnepanelen” Andere gingen de hoogte in “voor een minimaal grondoppervlak”. Een huis had een helemaal roze gevel, maar was constructief wat minder. De opdracht om samen met een groepje mensen een huis van kartonnen dozen te bouwen was het begin van de kick-off bijeenkomst Lokaal alle lichten op groen. Woningeigenaren, gemeenten en marktpartijen zaten met elkaar in een ronde opstelling en maakten kennis met elkaar. Een netwerksessie heette het, en dat was dan ook de bedoeling. Elkaar leren kennen en kennis maken. Amersterdam, Amersfoort, Apeldoorn, Den Bosch, Hoorn en Wageningen lichtten allen enkele specifieke kenmerken van hun aanpak toe. Maar ook vertegenwoordigers van andere gemeenten kwamen hun licht opsteken. En vroegen hoe ook zij wijzer konden worden van de trajecten die de 6 gemeenten gaan uitvoeren. Zo maximaal mogelijk was het antwoord. Want alle informatie die uit de zes projecten komt, wordt ontsloten voor iedereen. Wat gaat er goed? Wat gaat verkeerd? Hoe pak je het aan? Hoe zetten de gemeenten lokaal de lichten op groen? Al die antwoorden en ervaringen moeten er toe leiden dat in Nederland op grote schaal navolging aan het renoveren naar energieneutraal wordt gegeven.

Aanwezige buurtbewoners kleuren hun huis in op een wijkplattegrond

Op 24 April is de lancering van Duurzaam Zwaag aan de hele Fruitbuurt. Na een zorgvuldige voorbereiding met veel uitzoekwerk door een select aantal buurtbewoners, wordt nu het project voorgesteld aan de hele Fruitbuurt. Alle 280 huishoudens zijn via een Flyer actie uitgenodigd. En de opkomst is zeer goed, zeker 70 mensen komen 24 April naar de Witte Valk.

Pepik Henneman van Produbo treedt op als kwartiermaker en leidt het publiek door een programma waarbij wordt uitgelegd wat Duurzaam Zwaag nou precies is, wat het nut is om mee te doen en wat er allemaal valt te verwachten. Er wordt gewerfd voor collectieve acties om zonnepanelen (PV) aan te schaffen en vloerisolatie toe te passen. Er blijkt veel interesse.  De avond wordt afgesloten met de vraag wie de uitdaging aandurft zich aan te melden als een van de twintig kandidaten voor het energie-neutraal traject. Handen gaan de lucht in. Score tot nu toe: 7 kandidaten!

Snel zullen er meer volgen, kijk doorvoor verderop in de tijdlijn van Hoorn.

De gekleurde woningen zijn van aanwezige bewoners

Na 4 maanden werken aan een experimentprogramma kon de werkgroep op 30 mei het resultaat presenteren aan de coalitie. 40 bewoners en 30 bedrijven en organisaties stemden in met het programma. en vormen nu de coalitie Energie Nul73.

We kunnen echt van start, er zijn nu meer dan twintig definitieve toezeggingen om mee te doen in de 0%-club, de bewonersgroep die streeft naar een energieneutrale woning.

Nu nog de laatste paar aanpassingen aan het Experiment Programma zodat we met steun van Lokaal Alle Lichten op Groen in volle vaart aan de slag kunnen.

Zomermeeting Energieneutraal Verbouwen

Hoe verleid je huiseigenaren naar een energieneutrale verbouwing? Met deze prijsvraag riep Energiesprong op tot het insturen van ideeën. Ruim 15 inzendingen kwamen er binnen, waarvan de jury er drie uitkoos. Het publiek van de Zomermeeting koos de volgorde van de winnaars.

Juke Westendorp wint met het idee “de offerteboosters” €5.000. Dit geld gaat ze gebruiken om haar idee om van gewone offertes groene offertes te maken verder vorm te geven en uit te werken. Energieneutrale bouwstenen van Erica Derijcke is 2e geworden met €3.000,- en Maarten Roest krijgt  €2.000,- voor slimhuis.com.

Zij kregen de prijs uitgereikt door SEV directeur Lex de Boer op de Zomermeeting van Lokaal alle lichten op groen, afgelopen 21 juni.

Lex de Boer geeft in zijn presentatie op de Zomermeeting een overzicht van de energieneutrale projecten en resultaten in het land. Het juryrapport van de totstandkoming van de winnaars vindt u binnenkort op deze website.

De Zomermeeting van Lokaal alle lichten op groen, op de eerste dag van de zomer, laat zien dat je energieneutraal verbouwen niet alleen doet. Huiseigenaren, gemeenteambtenaren, adviseurs, architecten, bouwers, en aannemers en andere geïnteresseerden verzamelden zich in stadion Galgewaard in Utrecht om samen over energieneutraal verbouwen te praten. Lex de Boer, directeur Energiesprong| SEV nam ons in vogelvlucht mee over het land. Zo’n 40.000 voorbeelden kleuren de kaart van Nederland met gebouwen waar heel energiezuinig tot energieneutraal gebouwd of verbouwd wordt. Dat is de score van de afgelopen zes a zeven jaar. We hebben te maken met een beweging!

Hoe en hoeveel?

Hardnekkige mythes worden ontmaskerd. Is het  zo dat particulieren niet willen? Welnee, zegt de Boer, ze willen wel, maar ze worden niet geholpen in hoe ze moeten verbouwen naar energieneutraal. Ze willen wel, maar krijgen moeilijk financiering voor elkaar. Dat terwijl het NIBUD vorig jaar al – op verzoek van Energiesprong – een rapport schreef over dat een extra financiering van €29.000,- gerechtvaardigd is als een huis energieneutraal wordt gemaakt. En ook de zes gemeentes die meedoen met Lokaal alle lichten op groen laten zien dat er wel degelijk interesse is. Maar liefst 170 particulieren hebben hun handtekening gezet onder een samenwerkingsovereenkomst met de coalitie in hun gemeente om energieneutraal te gaan verbouwen.

Praktijkervaring

De eigenaar van het leukste, aansprekendste energieneutrale huis van Nederland Ineke Peters – Van de Weijgaert, liet zien dat doorzetten loont. Deze energiepionier is één van de trotse eigenaren van energieneutrale woningen die op de community-site huisvolenergie.nl staan. We spraken in de afzonderlijke workshops over bouwkwaliteit, financiering en  wat doet de gemeente? “ Is er al een groupon energieneutraal verbouwen?” vroeg Damo Holt zich af. Maar ook de voormalig scheepswerktuigkundige Charles laat zien dat een huis -net  zoals een schip-  gebaat is bij een planmatige aanpak. “En je moet vooraf weten wat je wilt, anders weet je ook niet waar je naar toe moet.”

Energieneutrale woningconcepten

Twee architecten tonen hun concept voor energieneutrale woningen. Gemma van Gas(t)vrij Amersfoort en Ad de Vrieze uit Den Bosch. In Amersfoort gaan ze een strippenkaart maken. Daarin bieden ze ook doe-het-zelf pakketten aan. Het liefst wil je een heel blok met tegelijk doen: het is makkelijker en ook een stuk voordeliger. En het werkt goed als je bewoners inzet als ambassadeurs. Daarmee zijn we aanbeland bij het onderwerp van de prijsvraag Verbouwing vol energie.

Groene offertes voor energiezuinige verbouwingen

Hoe verleid je huiseigenaren naar een energieneutrale verbouwing? Met deze prijsvraag riep Energiesprong op tot het insturen van ideeën. Ruim 15 inzendingen kwamen er binnen, waarvan de jury er drie uitkoos. Het publiek van de Zomermeeting koos de volgorde van de winnaars. Juke Westendorp wint met het idee “de offerteboosters” €5.000. Dit geld gaat ze gebruiken om haar idee om van gewone offertes groene offertes te maken verder vorm te geven en uit te werken. Energieneutrale bouwstenen van Erica Derijcke is 2e geworden met €3.000,- en Maarten Roest krijgt  €2.000,- voor slimhuis.com.

Niet alleen

Dat je energieneutraal verbouwen niet alleen doet, staat als een paal boven water. De aanwezigen op de Zomermeeting zijn zich daar van bewust. En zoals een van de aanwezigen zei: “Energieneutraal verbouwen is geen technisch probleem, maar een communicatievraagstuk.” En de hamvraag:  hoe krijgen we de andere 99% mee?

De cursus ‘Hoe (ver)bouw ik mijn huis vol energie – oftewel Hoe maak ik mijn energieneutrale droom waar?‘ is een cursus voor en door Energiepioniers en wordt ondersteund door Energiesprong. De cursus is bestemd voor particulieren, die een energieneutraal huis willen bouwen of verbouwen; ecologisch, gezond, als passiefhuis, autarkisch of energieleverend!

Wat heeft de cursus te bieden?
De cursus is een praktische handleiding om van een droom, via ontwerp naar uitvoering te komen: Hoe verbeeld ik mijn droom? Hoe zet ik dit om in een helder ontwerp? en Op welke wijze ga ik dat uitvoeren? Alle te nemen stappen, met de praktische informatie die daarbij nodig is, komen aan de orde.
De cursus bevat een interactief programma aan een groep deelnemers van 10 tot 18 deelnemers. De cursus biedt een uitgelezen kans om in contact te komen met andere woningeigenaren, waarmee je van gedachten kan wisselen, informatie en ervaringen kan uitwisselen en je energieneutrale ambitie kan delen.

De modulen worden verspreid over 3 zaterdag middagen gegeven en duren van 12.30 tot ca. 17.00 uur. Elke module wordt door een andere cursusleider verzorgd. Tijdens de cursus zal huiswerk aan de deelnemers worden gevraagd. Ter voorbereiding van de eerste en tweede module worden opdrachten meegegeven.

Klik voor een toelichting over de inhoud op onderstaande titels van de drie modules.
Klik voor meer informatie over de achtergrond van de cursusleiders op onderstaande namen.

Data en tijd
De cursus is opgebouwd uit drie modulen:

module 1: “dromen over wonen”
datum: 22 september 2012
verzorgd door: Cora Gijswijt

module 2: “van droom naar ontwerp”
datum: 13 oktober 2012
verzorgd door: Joop Bensdorp

module 3: “van ontwerp naar uitvoeren”
datum: 10 november 2012
verzorgd door: Luuk van der Werf

De modulen starten om 12.30 uur met een inloop, kennismaking en koffie/broodjes en duren tot ca. 17.00 uur.

Locatie
De cursus wordt gegeven in “in de ruimte” (IDR) in Utrecht. IDR is gelegen in het hartje van Utrecht.
Het adres is: Oudegracht 230A – aan de Werf, de ingang ligt beneden aan de kade langs de Oudegracht (zie ook www.inderuimte.org).

Kosten
De kosten voor de gehele cursus bedragen € 150,- per persoon. Dit bedrag is inclusief materiaal, lunch en drankjes. Let op: het aantal deelnemers is beperkt.
Het maximum aantal deelnemers is 18. Indien er meer aanmeldingen binnen komen zal mogelijk een tweede cursus gestart worden. Het minimum aantal deelnemers is 10 personen. Indien er niet voldoende aanmeldingen zijn, zal de cursus worden uitgesteld of vervallen. Betaalde deelnamegelden zullen in dat geval worden gerestitueerd.

Aanmelden
Vooraf aanmelden is verplicht. Klik hier voor het aanmeldformulier. Het deelnamegeld dient direct bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer 55.41.19.897 t.n.v. J. Bensdorp te Dirksland. De aanmelding is pas definitief nadat het deelnamegeld is bijgeschreven op bovenstaande rekening.

Vragen/opmerkingen? Mail naar vullings@sev.nl

Tot en met 25 september opent Energiesprong, in samenwerking met Netwerk Conceptueel Bouwen, de tweede editie van prijsvraag De Voorsprong. Er is 75.000 euro prijzengeld beschikbaar voor energieambitieuze woningbouwconcepten en er is een ere-prijs voor vernieuwende opdrachtgevers. Het initiatief wordt ondersteund door Neprom, Aedes, Vernieuwing Bouw en NVTB.

Dialoog tussen de koplopers onder bouwpartijen en opdrachtgevers Energiesprong beoogt met procesinnovatie de markt van betaalbare energieambitieuze bouwconcepten te stimuleren. Jan Willem van de Groep,: “De bouwsector schreeuwt om innovatie en die komt alleen van de grond als opdrachtgevers prestatie-eisen formuleren waardoor de bouwpartijen gezamenlijk  integrale concepten kunnen ontwikkelen.” Energiesprong interviewde enkele opdrachtgevers en conceptaanbieders over hun ervaringen met een nieuwe manier van werken: http://www.youtube.com/watch?v=SL2oehJbac0

Nomineer je opdrachtgever(s) Juist omdat deze procesinnovatie alleen tot stand komt als opdrachtgevers het aandurven om zich niet tot in detail met de oplossing van een opgave te bemoeien, nodigt met name het Netwerk Conceptueel Bouwen de conceptaanbieders uit om hun opdrachtgevers te nomineren voor de ere-prijs. Pieter Huijbregts, secretaris van het Netwerk: “Opdrachtgevers die nu op perfecte wijze innovatie stimuleren bestaan wellicht helemaal niet. Maar we willen wel die opdrachtgevers die hun nek uitsteken bij dit initiatief aan tafel. Daarom roep ik alle conceptaanbieders op om via de site van het Netwerk opdrachtgevers te nomineren: www.netwerkconceptueelbouwen.nl - nieuws.”

Winnende woningbouwconcepten in categorie renovatie en nieuwbouw Inzenden van concepten kan via energiesprong.nl – nieuwe oproepen. Na sluiting van de inzendingstermijn op 26 augustus, buigt een expert-team zich over de inzendigen en bepaalt aan de hand van de criteria de genomineerden in de categorie renovatie en nieuwbouw. Een tool, genaamd Innovatiecoach, vormt dit jaar een extra hulpmiddel voor de inschrijvers om het vernieuwende karakter (één van de criteria) van het concept vooraf in beeld te krijgen. Tijdens Manifestatie De Voorsprong op 22 november worden de prijswinnaars tijdens een openbaar jurydebat bepaald (ook hiervoor is inschrijven al mogelijk).

De actie ‘Zonnig Wageningen’ voor aanschaf van zonnepanelen door bedrijven en particulieren blijkt een groot succes.

Er zijn maar liefst 180 aanmeldingen binnen waarvan reeds 70 mensen definitief tot aankoop zijn overgegaan. Afgelopen week zijn de eerste zonnestroomsystemen dan ook daadwerkelijk geïnstalleerd op Wageningse daken. Reden genoeg om het succes van deze actie te vieren en deelnemers van het eerste uur de heer en mevrouw Vrijbergen in het zonnetje te zetten. Wethouder Lex Hoefsloot overhandigde hen daartoe afgelopen maandag een bloemetje en certificaat.

Hij is blij met de installatie van zonnepanelen en geeft aan dat dit initiatief naadloos past binnen de ambitie van de Gemeente Wageningen om in 2030 klimaatneutraal te zijn. Hij is dan ook verheugd te zien dat zoveel Wageningers nu kiezen voor zonnepanelen en zo de gemeente helpen deze ambitie te realiseren. De wethouder is benieuwd waarom het echtpaar Vrijbergen juist nu heeft gekozen voor zonnepanelen.  “We zijn naar één van de informatieavonden geweest van Stichting Zonne-energie Wageningen. Daar werd duidelijke uitleg gegeven over zonnestroom en wat voor opbrengst je kan verwachten. Maar ook de praktische uitleg over wanneer je huis geschikt is, en dat het systeem niet goed werkt als er schaduw op de panelen valt, werd goed uiteen gezet”, antwoordt Paul Vrijbergen. “Dat, samen met de garanties die worden geboden door Stichting Zonne-energie Wageningen, was voor ons reden om over te gaan tot aankoop.” Lees meer op de website van Stichting Zonne-energie.

In juni en september hebben deelnemende bedrijven en bewoners inspiratie opgedaan bij een (bijna) energieneutrale woning in Vinkel. Meer informatie over deze woning

Wageningen is een duurzame winkel rijker. Op 1 oktober 2012 opende Factor 30 haar deuren.  Factor 30 is een duurzame energiewinkel en adviseert burgers in het doolhof van producten en diensten die te verkrijgen zijn voor het verduurzamen en energiezuinig maken van woningen. Factor 30 levert energiescan’s, LED verlichting, elektrische scooters/bromfietsen, zonneboilers, panelen etc.

U vindt Factor 30 aan de Kapelstraat 15 (Salverdaplein) in Wageningen.

U bent van harte welkom in de winkel. Cas Horst en Peter Hoogervorst staan u graag te woord.

Voor particuliere opdrachtgevers die interesse hebben om onder eigen regie passief te gaan bouwen of passief te gaan renoveren, wordt tijdens het PassiefBouwen Event 2012 een extra avondopening georganiseerd.

Dat is een van de conclusies van de workshop het ideale energieneutraal advies op 11 oktober in Utrecht. Een dag lang wisselden adviseurs, architecten en andere energie-experts van gedachten over wat het ideale energieadvies is. 

Een energieneutraal advies verkrijgen is een serieuze aangelegenheid. Het gaat veelal om een behoorlijke verandering in huis en een stevige investering die gevraagd wordt. Een energieneutraal advies is vaak het begin van dit traject. Een expert die bekijkt of een huis zo te transformeren is dat er geen geld meer naar de energienota gaat. Dat wil toch iedereen? Maar wat houdt zo’n advies in? En wie kan je helpen? Dan komt de energieadviseur in beeld.

Buitenschil of voorgevel

De energieadviseur heeft het over de buitenschil, de warmtevraag en laagtemperatuur verwarming. De huiseigenaar praat over zijn mooie voorgevel, comfort en warme voeten. Niet alleen is er een verschil in taal, ook is het niet duidelijk wat een energieneutraal advies mag kosten. Voor een energieneutraal advies bestaat nog geen blauwdruk. Het ene advies is het andere niet. De ene adviseur is de andere niet. Wat staat er in  een goed advies, hoe zorg je ervoor dat het onafhankelijk en betrouwbaar is en wat mag het kosten? Hoe weet een adviseur wat de klant wilt en hoe zorgt de adviseur ervoor dat het advies opgevolgd wordt?

Architect of adviseur?

De energieadviseur doet er goed aan duidelijk te maken wat de toegevoegde waarde is van zijn of haar expertise. En de kunst van het advies geven af te kijken van anderen, die lange ervaring hebben. Zoals bijvoorbeeld een architect. De architect noemt het geen advies maar met een schetsontwerp. En als expert en klant het eens zijn, wordt het uitgewerkt in een definitief ontwerp. Kosten voor het ontwerp zijn integraal onderdeel van de totale investering die de klant gaat maken en worden daardoor beter geaccepteerd.

Het energieneutraal ontwerp

Maak duidelijk wat mensen kunnen verwachten voor het geld dat zij uitgeven. Baken het af, geef duidelijkheid over wat men kan verwachten en wat de totale kosten zijn, ook in verhouding met de totale investeringskosten. Wellicht dat juist deze conclusies uit de workshop over het ideale energieneutraal advies houvast geven aan adviseur én klant. En laten we wel wezen: een huis naar energieneutraal verbouwen is geen een simpel lijstje maatregelen, maar vereist een aanpak op maat, opgesteld door een expert die weet waar hij het over heeft. Van schetsontwerp naar definitief ontwerp naar uitvoering!

Hoe krijg je huiseigenaren enthousiast om zich te verdiepen in het verduurzamen van hun woning? Hoe help je
mensen de drempel over om daadwerkelijk met energiebesparing aan de slag te gaan? Hoe breng je alle partijen die bij die vraagstukken betrokken zijn samen? Hier in Amersfoort hebben we de afgelopen tijd veel ervaring opgedaan op dit gebied. We hebben diverse processen en middelen uitgeprobeerd. Soms blijkt een aanpak succesvol, soms blijkt het niet te werken. We pretenderen niet de wijsheid in pacht te hebben, maar we willen wel graag al die kennis en ervaringen met jullie delen! Voor meer informatie leest u de hele uitnodiging

Op 1 november is de eerste editie van SPRING. Er zijn nog een paar plekken beschikbaar! Laat u inspireren en ontmoet op informele wijze andere koplopers die bezig zijn met nieuwe ontwikkelingen rond energie-ambitieus bouwen.

Bekijk hier de trailer van SPRING!

Even geen zaken, maar entertainment-met-inhoud
U bent als particuliere woningeigenaar zijdelings betrokken bij Energiesprong. U steekt uw nek uit en brengt in de bouwsector vernieuwing tot stand. Goede reden voor ons om u van nieuwe inspiratie te voorzien en u gelegenheid te bieden om informeel andere koplopers te ontmoeten.

SPRING is…
Korte verhalen van bekende en onbekende mensen, van binnen en buiten de sector. U luistert deze editie onder meer naar: Ashok Bhalotra van KuiperCompagnons, een architect-stedenbouwer met ruime ervaring en goede humor (getuige ook het filminterview dat Energiesprong eerder maakte waarin hij terugblikt op het project Stad van de Zon) over de uitdaging om groots te blijven denken.

U hoort ook Boer Bos, een voormalig marketingman die het boerenbedrijf van zijn ouders opnieuw leven inblaast en op die manier Schiphol een mooie streek levert.
De andere gasten blijven een verrassing, maar zullen u allemaal vanuit hun werkveld een interessant perspectief bieden op uw werkveld.

Resultaat? U gaat gevoed met andere ideeën naar huis en u heeft vooraf, in de pauze en tijdens de na-borrel gelegenheid om eens zonder formele aanleiding andere mensen te ontmoeten die bezig zijn met nieuwe ontwikkelingen rond energie-ambitieus bouwen.

Aanmelden
Er zijn slechts 50 plaatsen beschikbaar. Wie het eerst komt, die het eerst maalt; aanmelden kan via deze link.

In Winkel van Sinkel, Utrecht
Donderdag 1 november van 20 tot 22.30 uur.
Het adres: Oudegracht 152 te Urecht.
Ruimte: Cocktail Lounge
10 minuten loopafstand van Utrecht CS en garage Springweg.

Vooraf eten
In Winkel van Sinkel zit ook een restaurant; het is aan iedereen zelf om desgewenst vooraf daar te eten. We zullen dat met een aantal mensen van Energiesprong in ieder geval doen.
Vanaf 19.45 uur staat een drankje van Energiesprong klaar en lopen de sprekers zich warm. Daarna is de bar voor eigen rekening open.

Op 23 oktober kwam de coalitie van Energie Nul73 bij elkaar. Zij kregen een presentatie van twee verschillende adviezen die zijn toegepast op een woning. Vervolgens kregen alle bewoners een consult bij de HUISarts, die hen een eerste stapje op weg hielp in het energieneutraal maken van hun woning. De eerste zes woningen zijn voorzien van een advies. De komende maanden krijgen alle bewoners een energieadvies.

Amsterdamse binnenstadbewoners gaan de strijd aan met hun eigen CO2-uitstoot. Het burgerinitiatief Wetering Duurzaam zal de komende twee jaar onderzoeken hoe zij de vaak monumentale panden in haar wijk energiezuiniger kan maken. De ambitie is om de uitstoot te reduceren, liefst tot nul. Om dit te bereiken sluit Wetering Duurzaam een contract met Energiesprong | Platform 31 dat hiervoor de komende twee jaar €250.000 subsidie beschikbaar stelt. Vrijdag 2 november worden de handtekeningen onder de samenwerking gezet door de hele coalitie en Jasper van den Munckhof van Energiesprong.

Wij nodigen u graag uit om de ondertekening van het contract bij te wonen. Dit zal plaatsvinden op Vrijdag 2 november om 18.00 uur in Maison Decartes, Vijzelgracht 2a, 1017 HR Amsterdam*

Stichting Wetering Duurzaam maakt deel uit van het programma Lokaal Alle Lichten Op Groen van Energiesprong | Platform 31. Doel hiervan is om ervoor te zorgen dat het energieverbruik van het Nederlandse woningbestand versneld kan worden verduurzaamd. Energiesprong | Platform 31 doet dit door marktpartijen en burgers te stimuleren nieuwe oplossingen te vinden om deze transitie te versnellen. Hierbij kan worden gedacht aan het ontwikkelen van businessmodellen, maar ook aan het wegnemen van juridische drempels.

De positie van Wetering Duurzaam is uniek aangezien hier burgers zelf het voortouw nemen om de CO2-uitstoot van hun eigen buurt te verminderen. Dit in samenwerking met Stadsdeel Centrum, een aantal gemeentelijke diensten en diverse lokale marktpartijen.

De afgelopen negen maanden is er in de Weteringbuurt hard gewerkt aan het opzetten van een organisatie en het enthousiasmeren van de buurtbewoners. Er zijn maatwerkadviezen gemaakt voor twintig panden. Daarnaast heeft een aantal buurtbewoners al aangegeven de eigen woning verregaand te isoleren of is al bezig. Ook is er onderzoek verricht naar de mogelijkheid om als buurt collectief duurzame energie op te wekken. Dit heeft geleid tot het voornemen om een eigen duurzame energiecorporatie op te richten; het Wetering Energiebedrijf.

Los van alle technische, financiële en juridische hobbels waar het burgerinitiatief zijn tanden in zet, heeft Wetering Duurzaam ook geleid tot enthousiasme in de buurt en meer sociale contacten tussen bewoners onderling. Er zijn plannen voor buurtmoestuinen, er zijn drukbezochte borrels en veel bewoners nemen deel in een van de werkgroepen van Wetering Duurzaam.

Energiesprong is het meerjarige innovatieprogramma voor energieneutrale bouw. Het wordt door Platform31 uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Energiesprong maakt de markt rijp voor het betaalbaar en op grote schaal realiseren van gebouwen die energie besparen en leveren.

Huis vol Energie en het TV programma Klus-je-Rijk zoeken het beste, leukste, aansprekendste energieneutrale huis van NL!

Is dat jouw huis? 

Zet je woning op Huisvolenergie.nl, meld je snel aan en wellicht word jij de winnaar!

Aanmelden voor de verkiezing kan vanaf nu! Klik hier  voor het aanmeldformulier. Een overzicht van de inzendingen zal spoedig op de website van Huis vol Energie getoond worden. Het publiek kan vanaf 12 november op de ingezonden woningen stemmen.
Na sluiting van het online stemmen zal een onafhankelijke jury (samengesteld door Energiesprong) maar liefst drie winnende woningen uitkiezen. De publieksstemming zal hierbij nadrukkelijk worden meegewogen. Bij de keuze van de drie winnende woningen zal gelet worden op diversiteit in type woningen en renovatie- en nieuwbouwprojecten.
Eén van de 3 woningen zal door dezelfde jury worden verkozen tot het ”beste, leukste, aansprekendste energieneutrale huis van NL 2012″ en daarmee een jaar lang ambassadeur van Huis vol Energie worden.

Wat kan je winnen?

Alle drie de winnende woningen krijgen een exclusieve reportage in het televisieprogramma Klus-je-Rijk (uitzending zal plaatsvinden in januari 2013). Aanvullend ontvangen de winnende eigenaren een bijzonder mooie prijs! Meer hierover volgt binnenkort op deze pagina.

De winnaar 2012

De winnaar krijgt de titel “beste, leukste en aansprekendste energieneutrale huis van NL 2012”. De eigenaar van het winnende huis wordt een jaarlang ambassadeur van Huisvolenergie.nl en is verzekerd van persaandacht en wordt betrokken bij diverse initiatieven en evenementen van Huisvolenergie.nl en Energiesprong.

Wedstrijdverloop

• Aanmelden voor “beste, leukste, aansprekendste energieneutrale huis van NL 2012″ kan vanaf heden t/m 11 november 2012
• Stemmen start op 12 november en sluit op 25 november 2012
• 30 november 2012: bekendmaking drie winnende woningen en van het “beste, leukste, aansprekendste energieneutrale huis van NL 2012″

De winnaar 2011

In 2011 werd de titel gewonnen door het huis ‘Renoveren naar passiefhuis’ van Ineke Peters- van Weijgaert en haar man Erik. Een historisch huis dat Erik en Ineke renoveren tot passiefhuis met de isolatie aan de binnenkant. Zij hebben zich twee jaar voorbereid, gezocht, gevonden en samen heel veel geklust. Klus-je-Rijk ging bij hen op bezoek en maakte een inspirerende reportage.

De aflevering van Klus-je-Rijk 2011 kan je hier bekijken.

Klus je Rijk

Ook het komende seizoen doen drie gezinnen mee met het programma Klus-je-Rijk, waarin RTL 4 vanaf zaterdag 12 januari 2013 acht weken de besparingswerkzaamheden in drie woningen volgt. In de komende programmareeks gaat het programma ook langs bij de drie genomineerde woningen voor ‘beste, leukste en aansprekendste energiezuinige woning van NL 2012’.

Wil je jouw huis aanmelden? Doe dat dan zo snel mogelijk maar in ieder geval voor 11-11-12! 

Hoe aanmelden?
Alle woningen die op Huisvolenergie.nl gepubliceerd staan kunnen mee doen met de verkiezing. Als eigenaar/bewoner van deze woning kan je je woning aanmelden via dit formulier.

Staat jouw woning nog niet op Huis vol Energie?
Om een woning op de website te plaatsen moet je eerst een gratis account aanmaken, dat kan hier.
Na inloggen klik je op ‘Mijn pagina’ (rechts op de menu balk) en ga je naar ‘Mijn woning’ > ‘voeg een nieuwe woning toe’.
Nadat je je woning hebt gepubliceerd, kan je via dit formulier aangeven dat je mee wilt dingen naar de titel “beste, leukste en aansprekendste energiezuinige woning van NL 2012″.

Op zaterdag 10 november 2012 vond een excursie plaats naar een viertal passiefhuisrenovaties in buurprovincie Brabant. Organisatie was in handen van de coalitie ‘Energieneutraal wonen in Wageningen’. Lees hier een verslag van de excursie.

In deze publicatie van AgentschapNL, ‘de Gereedschapskist’ vindt u documenten, doorverwijzingen, tips en trucs, nagenoeg alles wat u nodig heeft om een succesvol project gericht op energiebesparing bij particuliere woningeigenaren op te zetten en uit te voeren.

Geen energierekening is, naast comfort en een beter milieu, een van de vele voordelen van een energieneutraal huis. Op Huisvolenergie.nl staan tal van voorbeelden van hele energiezuinige of energieneutrale huizen. Dit community platform is dé plek waar energiezuinige woningeigenaren, de Energiepioniers, elkaar tegenkomen en waar vragen beantwoord worden die normaal onbeantwoord blijven. Zij vinden er gelijkgestemden en merken dat ze er niet alleen voor staan. Nieuwe energiepioniers worden nu met een cartoon opgeroepen zich bij de community aan te sluiten.

Steeds meer mensen dromen van een mooi en comfortabel huis zonder energierekening. Dat die dromen werkelijkheid kunnen worden bewijzen de energieneutrale huizen op Huisvolenergie.nl. Deze website is een community-platform voor woningeigenaren die hun huis heel energiezuinig of energieneutraal hebben gemaakt of willen maken. Energiepioniers worden ze genoemd. Zij hebben als eersten de oplossingen gevonden voor hun energieneutrale huis en hebben ervaring gekregen door gewoon aan de slag te gaan. Zonder de hulp van hun vertrouwde omgeving, want die was meestal nog niet zo ver. Het blijkt dat ze met al hun bouw- en klusvragen over energieneutraal niet terecht konden bij hun vader, buurman of bekende aannemer. Vaak alleen, of met zijn tweeën, betekende dat veel uitzoeken en uitproberen. Omdat pionieren een eenzame bezigheid is, hebben zij elkaar opgezocht en gevonden op het community platform Huisvolenergie.nl.

Community manager Mieke Vullings: “We willen graag dat meer woningeigenaren zich aanmelden op de site. We merken nu al dat er veel interactie is tussen de energiepioniers, mensen komen zowel met vragen als met oplossingen. Op de site vind je voorbeeldwoningen, andere energiepioniers en hun ervaringen, praktische en vooral onafhankelijke informatie. Daarnaast hebben we een samenwerking met het televisieprogramma Klus-je-rijk, gekoppeld aan een verkiezing voor “het beste, leukste en aansprekendste energieneutrale huis van NL 2012”. De drie genomineerde woningen krijgen een reportage in het tv programma. Ook worden er cursussen georganiseerd ‘voor en door Energiepioniers’ en zijn we een campagne aan het voorbereiden met een warmtecamera, die deelnemers van Huisvolenergie.nl straks kunnen lenen. Zo kunnen ze kijken hoe goed hun huis geïsoleerd is. En dat kunnen ze tegelijkertijd in hun hele straat doen. Beginnende energiepioniers vinden bij de ervaren energiepioniers een klankbord voor lastige vragen. Dan weet je dat je er niet alleen voor staat!”

Voor alle mensen die de droom delen van een mooi en comfortabel huis zonder energierekening betekent dat een voorsprong. Deze mensen worden opgeroepen zich aan te sluiten bij community van Huisvolenergie.nl. Huisvolenergie.nl is een onafhankelijk platform voor en door energiepioniers, vol inspiratie, informatie en contacten. Behalve de website ontmoeten de energiepioniers elkaar op georganiseerde bijeenkomsten, open huizen en cursussen.

In de Bossche Omroep van 2 december 2012 verscheen een interview met twee koplopers van Energie Nul73.

Lees hier het interview

Wageningers Willem en Trudy van Riemsdijk zijn met hun gerenoveerde huis aan de Veerweg één van de drie prijswinnaars van de verkiezing ‘Beste, leukste, meest aansprekendste energieneutrale huis van Nederland 2012’. In de categorie renovatie kwam het huis van de Van Riemsdijks als beste uit de bus.

De jury sprak lovende woorden uit over het huis van Willem en Trudy: “Deze woning is zonder gasaansluiting energieleverend, dat is een hele prestatie. Het is bij deze woning duidelijk een hele zoektocht geweest naar de mogelijkheden en onmogelijkheden in hoe maatregelen toe te passen. Deze ingewikkelde zoektocht met afwegingen in combinatie met de prestaties en uitstraling van de woning zijn volgens de jury zeker een prijs waard.”

Prijs
Door te winnen krijgen Willem en Trudy een exclusieve reportage in het televisieprogramma Klus-je-Rijk. De uitzending hiervan vindt plaats in januari 2013. De Van Riemsdijks zijn nog in de race om zich overall winnaar 2012 te mogen noemen. De bekendmaking van deze winnaar vindt half december plaats. De overall winnaar mag zich een jaar lang ambassadeur van Huisvolenergie.nl noemen.

Benieuwd naar de woning van Willem en Trudy? Bekijk of lees hun verhaal.

Vorige week startte de Woningstichting met het groot onderhoud aan 124 woningen aan de Haverlanden, Kennedy- en Churchillweg. Uniek aan dit project is dat de bewoners voor zonnepanelen kunnen kiezen. Op het dak van de modelwoning aan Haverlanden 61 zijn de eerste tien panelen geplaatst. 

Afgelopen donderdag konden de bewoners van de woningen die gerenoveerd worden, een kijkje nemen in de modelwoning. Velen maakten van die gelegenheid gebruik. Ze bekeken onder genot van koffie en een gebakje hoe hun woningen er straks van binnen en buiten uit komen te zien.

Veel animo
De Woningstichting investeert vooral flink in het energiezuinig maken van de woningen. Die krijgen standaard zowel dak- en gevelisolatie en dubbel glas. Bewoners kunnen daarnaast zelf kiezen voor vloerisolatie of zonnepanelen. Om te laten zien hoe die laatste keuze eruit ziet, is de modelwoning als eerste in de straat voorzien van tien zonnepanelen. De mogelijkheid om voor zonnepanelen te kiezen, blijkt geliefd te zijn. De meeste huurders hebben de Woningstichting inmiddels gevraagd om een advies op maat voor hun woning. De eerste vier woningen, waar de aannemer vorige week het werk startte, worden al zeker met zonnepanelen opgeleverd.

Besparing op woonlasten
Voor de  zonnepanelen betalen huurders meer huur, maar dat halen ze er ruimschoots uit via de besparing op hun maandelijkse energierekening. “Als Woningstichting waarborgen we dat mensen in elk geval geen hogere maandlasten krijgen, mochten de opbrengst van de panelen onverhoopt tegenvallen. Dat is gezien de stijgende energieprijzen overigens niet de verwachting,”, zegt Henk Wildeman, projectleider bij de Woningstichting. De Woningstichting wil met dit aanbod, dat wat betreft omvang en waarborg uniek is in Nederland, haar bijdrage leveren aan het gebruik van duurzame energiebronnen. Bovenal wil ze huurders helpen om de maandelijkse woonlasten zo laag mogelijk te houden door op energiekosten te besparen.

Opbrengst in beeld
Aan de gevel van de modelwoning, naast de voordeur, hangt een display waarop iedereen kan aflezen wat de tien zonnepanelen aan stroom produceren, per moment, per dag of over de hele periode dat ze er liggen. Ook is te zien hoeveel CO2 er minder uitgestoten wordt vergeleken met het gebruik van fossiele brandstoffen zoals gas. Het display blijft er gedurende de hele periode van groot onderhoud hangen, tot december 2014.  De modelwoning is in deze periode beschikbaar voor bewoners om tijdens de renovatie even te douchen, de was te doen of tv te kijken.

Voor 43% van de woningeigenaren is duurzaamheid (zeer) belangrijk bij hun renovatieplannen. Veel woningeigenaren weten niet hoe ze hun woning duurzaam kunnen maken. Daarom gaan zij op zoek naar informatie over duurzame producten. Dat doen ze vooral via zoekmachines op internet, brochures of via vrienden en kennissen. Dat blijkt uit de BouwKennis Renovatie Monitor.

Lees het hele bericht

Huurders van een complex aan de Churchillweg in Wageningen krijgen sinds kort hun stroom van de zon. Op het dak van het pand is een zonnestroominstallatie gerealiseerd bestaande uit maar liefst 80 zonnepanelen. De installatie heeft een vermogen van 20 kWp en is goed voor een elektriciteitsproductie van 18.000 kWh per jaar. Hiermee wordt bijna het gehele jaarlijkse elektriciteitsverbruik van de twee winkels, vijf appartementen en twaalf studentenkamers tezamen ingevuld met eigen zonnestroom. De installatie van de zonnepanelen werd vandaag feestelijk geopend met felicitaties van wethouder Lex Hoefsloot.

Dat de zonnepanelen zijn geplaatst op een pand dat verhuurd wordt, is bijzonder. “Dit project is nieuw in zijn soort omdat het om een pand met kamerverhuur gaat. Hopelijk zullen vele eigenaren hem volgen”, aldus wethouder Lex Hoefsloot.  Rogier Coenraads van Stichting Zonne-energie Wageningen licht toe:  “Zonnepanelen bij huur stuit vaak op het probleem dat de investering gedaan moet worden door de pandeigenaar, maar de pandeigenaar er niet de vruchten van plukt. Het profijt ligt bij de huurder, die maandelijks een lagere energierekening heeft. Een huurder is daarnaast vrij in zijn keuze van energieleverancier, waardoor de pandeigenaar zonder vergoeding voor de zonnestroom uit de zonnepanelen zou kunnen blijven zitten. Bij een kamersgewijs verhuurd pand speelt dit probleem niet, omdat de kamerhuurder geen eigen elektriciteitsmeter heeft. De kosten voor elektriciteit worden samen met de huur geïnd. Bij een kamersgewijs verhuurd pand kunnen daarom zowel huurder als pandeigenaar profiteren van de opbrengst van de zonnepanelen. Stichting Zonne-energie Wageningen ziet veel mogelijkheden voor verhuurders in een studentenstad als Wageningen en is dan ook heel blij met dit voorbeeldproject.“

Het zonnestroomsysteem is geïnstalleerd door Van Rennes Zonne-energie, de nieuwste divisie van het Wageningse bouwbedrijf Van Rennes. Directeur Edwin van Rennes is tevens eigenaar van het pand aan de Churchillweg. “Wij hebben dit systeem geïnstalleerd als voorbeeld van hoe je als verhuurder met zonne-energie een hele goede investering kan doen. Het systeem aan de Churchillweg is in 10 jaar terugverdiend. Met een rendement van zeker 10% is dit een zeer interessante investering en bovendien kan je op deze manier je pand verduurzamen en zo meerwaarde creëren. Vaak weten eigenaren van panden niet hoe ze de overstap naar zonne-energie moeten realiseren en wat daar bij komt kijken. Deze expertise hebben wij nu in huis.”

Energieneutraal wonen begint met een goed energieneutraal ontwerp; technisch juist en afgestemd op bewoners. Daar ligt een taak voor de energieadviseurs van vandaag en morgen. De professionaliteit van dit vakgebied is gebaat bij gedeeld begrip over wat een energieneutraal ontwerp omvat.

Als vervolg op de workshop ‘energieneutraal advies’ in november van 2012, organiseert Energiesprong begin 2013 een korte leergang Energieneutraal Ontwerp. De leergang bestaat uit vier dagen en heeft als doel te komen tot een standaard voor het ontwerptraject: klantcontact, tussenproducten, businesscase. Ook wordt er een format ontwikkeld voor inhoud en vorm van het energieneutraal ontwerp, inclusief onderbouwing met rekentools.

Daarnaast is de leergang bedoeld om kennis en vaardigheden van deelnemende energieadviseurs, of noemen we ze energieneutraalontwerpers?, verder te ontwikkelen. Deelnemers formuleren hun eigen leervragen en ontwikkelpunten, die mede bepalend zijn voor de exacte invulling van de leergang.

Het globale programma is als volgt.

- Maandag 28 januari | Ontwerptraject en businesscase
- Maandag 18 februari | Rapport: opbouw, inhoud, vorm en presentatie
- Maandag 18 maart: | Rekentools: onderbouwing van het ontwerp
- Maandag 8 april | Samenbrengen uitkomsten dag 1 tot 3

Energieadviseurs doen bij voorkeur mee aan de hele leergang; deelname is voor hen gratis. De leergang vindt plaats op een nog te kiezen locatie centraal in het land en staat onder begeleiding van Machiel Bakx en Marcel Brosens.

Het aantal plaatsen is beperkt en de volgorde van inschrijving is bepalend voor deelname. In de loop van januari volgen nadere details over de bijeenkomsten.

Inschrijven voor Leergang energieneutraal ontwerp

Uit alle leuke, mooie en geweldige woningen van Energiepioniers die zich aangemeld hebben op huisvolenergie.nl zijn in totaal drie winnende huizen gekozen. Zij winnen een Flir-i7 warmtecamera en TV reportage in het RTL4 programma Klus Je Rijk, dat te zien is vanaf zaterdag 5 januari. Ronald Serné is van deze 3 winnaars met zijn energieproducerende woning verkozen tot “Het beste, leukste, aansprekendste energieneutrale huis van Nederland 2012” en is in 2013 ambassadeur van Huis vol Energie.

Klus je Rijk

Ook dit seizoen zendt RTL4 op zaterdag het programma Klus je Rijk uit, waarin vanaf zaterdag 5 januari 16.30 uur acht weken drie gezinnen gevolgd worden die werk maken van energiebesparing. In de komende programmareeks gaat het programma ook langs bij de drie winnende woningen van de verkiezing “Het beste, leukste en aansprekendste energieneutrale huis van NL 2012” en laat zien wat deze energieneutrale huizen zo bijzonder maakt. Op 19 en 26 januari en 9 februari. Zaterdag 16.30 en in de herhaling zondag 12.20 uur zijn de reportages te zien in Klus je Rijk.  

Zie ook huisvolenergie.nl

Eerste huis-vol-energie-schildjes in Nederland uitgereikt

Maar liefst vier mensen kregen afgelopen 21 december als eerste het huisvolenergie-schildje uitgereikt. Het eerste schildje werd uitgereikt aan Ineke Peters- van Weijgaert en haar man Erik. Zij wonnen afgelopen jaar de titel “Het beste, leukste, aansprekendste energieneutrale huis van Nederland 2011”. Om duidelijk te maken dat zij energieneutraal zijn mogen zij als eerste in Nederland het huis vol energie-schildje naast hun voordeur schroeven. Hun historische huis in Standdaarbuiten renoveren zij eigenhandig tot passiefhuis met de isolatie aan de binnenkant. Afgelopen jaar was Ineke ambassadeur voor Huisvolenergie.nl. Zij heeft de titel overgedragen aan Ronald Serné, winnaar van “Het beste, leukste, aansprekendste energieneutrale huis van Nederland 2012”. Zijn huis is door de jury unaniem gekozen als winnaar van de drie beste, leukste aansprekendste energieneutrale huizen van Nederland.

Voor deelnemers van Energie Nul73 en het Bossche Energie Convenant gaf Jan Rotmans een inspirerende lezing over energietransities. De presentatie is hier te vinden.

Op zaterdag 19 januari heeft wethouder Lex Hoefsloot de eerste huis-vol-energie-schildjes in Wageningen uitgereikt. De wethouder schroefde het schildje aan de gevels van de woningen van Willem en Trudy van Riemsdijk aan de Veerweg en Jack Groot aan de Eekmolenweg. Het schildje maakt duidelijk dat beide huizen volledig energieneutraal zijn.

Wethouder Hoefsloot gaf aan blij te zijn met de eerste twee energieneutraal gerenoveerde woningen in Wageningen. ‘Geweldig dat deze families het hebben aangedurfd hun huis energieneutraal te maken. Energieneutraal wonen heeft de toekomst. Ik ben blij dat Wageningen als innovatieve en duurzame stad ook op dit gebied een voortrekkersrol speelt. Ik hoop dat er binnen korte termijn meer Wageningers met hun woning volgen.’

Coalitie ‘Energieneutraal wonen in Wageningen’
Willem en Trudy van Riemsdijk bereikten de energieneutrale status geheel op eigen kracht, Jack Groot met hulp van de coalitie ‘Energieneutraal wonen in Wageningen’. Deze coalitie, die bestaat uit bedrijven, gemeente en 32 woningeigenaren, probeert in Wageningen een lokale markt voor duurzaam en energieneutraal renoveren aan te zwengelen. Ambitie is om voor eind 2014 zo veel mogelijk energieneutrale voorbeeldwoningen te creëren.

Energieneutrale woning
Een energieneutrale woning is een woning die over een jaar genomen evenveel energie duurzaam opwekt als de woning en de bewoners ervan verbruiken. Energieneutraal wonen begint bij het in kaart brengen en aanpassen van het energieverbruik en het optimaal isoleren van de woning. Verder kan restwarmte van ventilatielucht of douchewater worden hergebruikt door warmteterugwinning. De energie die dan nog nodig is wordt waar mogelijk in/op de woning of het perceel opgewekt. Bijvoorbeeld door zonnepanelen, een zonneboiler of een warmtepomp. Een woning is in deze definitie dus niet energieneutraal als de bewoners ervan alleen duurzame energie inkopen bij een elektriciteitsbedrijf.

Adviezen voor en door inwoners    
Inwoners die meer willen weten over energieneutraal wonen kunnen een kijkje nemen op www.wageningenwoontduurzaam.nl. Op deze website zijn per wijk en woningtype duurzame adviezen te vinden. Ook biedt de website een overzicht van lokale  bedrijven en adviseurs die hulp kunnen bieden bij het duurzaam maken van woningen. Daarnaast zijn op de website onder het kopje ‘coalitie energieneutraal’ de belevenissen van de verschillende woningeigenaren binnen de coalitie te volgen.

In de Stad Wageningen van woensdag 23 januari 2013 verscheen een leuk artikel over woningeigenaar Jack Groot. Hij vertelt daarin over hoe hij als eerste binnen de coalitie ‘Energieneutraal wonen in Wageningen’ zijn woning volledig energieneutraal heeft gemaakt. Lees het stukje hier.

Overigens zijn op www.wageningenwoontduurzaam.nl/coalitieenergieneutraal ook de belevenissen van elf andere woningeigenaren in Wageningen te lezen. Sommigen daarvan zijn al ver op weg in het energieneutrale traject, anderen staan nog aan het begin. Wellicht leuk om de belevenissen van deelnemers in andere gemeentes te lezen!

Op donderdag 31 januari 2013 spreekt Pieter Roza van ontwerpburo Roza over het hergebruik van panden en bouwmaterialen op uitnodiging van Platform Duurzaam Wageningen en Transition Towns Vallei. Locatie: Bovenzaal van café-restaurant H41 (Heerenstraat 41) in Wageningen. De zaal is open vanaf 19.30 en de bijeenkomst begint om 20.00 uur.

In een nog niet zo ver verleden was het de normaalste zaak van de wereld dat bakstenen, dakpannen, vloerplanken en balken na de sloop opnieuw werden gebruikt. Afgezien van stalen balken is dat nu bijna nooit meer het geval. Dat heeft te maken met de moderne manier van bouwen (veel beton) en met kostenplaatjes. De sloophamer is dan vaak de makkelijkste optie. Vaak ook is er zo gebouwd dat een ander gebruik heel lastig is. De studentenflat Rijnsteeg die een paar jaar terug moest worden afgebroken en het verzorgingstehuis Rustenburg en politiebureau die binnenkort tegen de vlakte gaan zijn daarvan schrijnende voorbeelden. Dat er ook woningen en bedrijfspanden gebouwd kunnen worden die honderden jaren meegaan – zoals in oude binnensteden – zit niet meer in het DNA van de meeste aannemers en architecten. Dat moet anders.

Meestal denkt men bij duurzaam bouwen aan het bouwen van woningen en bedrijfspanden die zuinig omgaan met energie en nauwelijks afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. Op dit vlak zijn er grote vorderingen gemaakt. Betere isolatie, (drie)dubbel glas, warmtepompen, zonnecellen, energiezuinige apparaten etc. Er zijn zelfs al woningen die tijdens het gebruik netto energie opleveren.

Daarnaast wordt met duurzaam bouwen ook het gebruik van bouwmaterialen die minder belastend zijn voor het milieu bedoeld. Voorbeelden daarvan zijn isolatiematerialen op basis van onbrandbaar krantenpapier; stenen die worden gemaakt uit het vliegas van energiecentrales (gasbeton); hergebruik van vermalen beton en baksteen in de vorm van vulmaterialen voor beton en baksteen; deuren en kozijnen die met azijn behandeld worden zodat ze extra lang mee kunnen, enz.

Hergebruik van een pand of de materialen is een aspect van duurzaam bouwen dat in de vergetelheid is geraakt., maar dat we met deze avond weer de plaats willen geven die het verdient. Daarom nodigen we iedereen die ontwerpt, bouwt, wijken of bedrijfsterreinen plant, of van plan is te gaan slopen, maar natuurlijk ook bewoners en gebruikers uit voor deze interessante bijeenkomst.

Pieter Roza schetst een historisch perspectief, formuleert randvoorwaarden voor hergebruik en geeft voorbeelden uit de eigen ervaring in duurzaam ontwerpen van ontwerpburo Roza.

Samen kunnen we voor een manier van bouwen zorgen die langer meegaat en waarschijnlijk ook kostenbesparend zal zijn. De oude binnensteden laten zien dat je zo ook nog mooi kunt wonen. Onze geschiedenis wordt zichtbaar in hoe we bouwen.

Platform duurzaam Wageningen en Transition Towns Vallei
Info@duurzaamwageningen.nl / TTVallei@Gmail.com

Wil je meedenken over wat de Huis vol Energie Academie kan bieden? Meld je dan aan voor de brainstormbijeenkomst op zaterdag 16 februari as.

Met Huis vol Energie heeft Energiesprong zich tot taak gesteld om zoveel mogelijk mensen te bereiken, die geinteresseerd zijn in energieneutraal (ver)bouwen, en deze een platform te bieden waar ze elkaar kunnen vinden en van elkaar kunnen leren.
Naast virtueel contactorganiseren we ook offline evenementen. Op die manier kunnen de Energiepioniers elkaar ontmoeten, van gedachten wisselen en elkaar inspireren.
Het doel is daarnaast om mensen op te leiden tot ervaren Energiepioniers en goede opdrachtgevers om zo het aantal energieneutrale verbouwingen te vergroten. De cursus ‘Hoe (ver)bouw ik mijn Huis vol Energie’ is daarvoor een hele goed middel en bewijst zijn succes al met de eerste twee series en een derde die gepland staat voor maart. Het mooie van de cursus is dat het idee ontstaan is tijdens een community bijeenkomst van Huis vol Energie en daarna – met enige steun en stimulans van Energiesprong – door community leden van Huis vol Energie zelf is opgezet en wordt gegeven. Dit proeft naar meer!

Naast deze (beginners)cursus zijn namelijk nog tal van andere cursussen of begeleidings-/vervolgtrajecten of workshops te bedenken, die elkaar kunnen aanvullen en waar wellicht behoefte aan is. Binnen de community van Huis vol Energie worden incidenteel en individueel al workshops aangeboden bijvoorbeeld. Huis vol Energie wil ook hiervoor graag als promotiekanaal dienen.

Zie hier een paar voorbeelden van workshops die de laatste maanden door Energiepioniers zelf zijn gegeven:
- workshop duurzaam isoleren
- workshop leemstucen
- workshop levend bouwen met wilgentenen

Het idee is nu om al deze cursussen/workshops te ‘bundelen’ in een Huis vol Energie Academie.
Dit kan een kanaal zijn waar community leden workshops en cursussen kunnen aanbieden,  Ook kunnen we vanuit die Academie – afhankelijk van de behoefte en vraag – actief op zoek gaan naar nieuwe activiteiten of specifieke kennis en experts, die bepaalde workshops en cursussen kunnen ondersteunen en verbeteren (zoals bv een gevorderden cursus, persoonlijke begeleidingstrajecten, diverse eendaagse workshops etc).

Als community manager van Huis vol Energie zie ik  hier een mooie toekomst in en ik ben erg benieuwd wat jullie hiervan vinden en of jullie interesse en zin hebben om hier een keer verder over te brainstormen/praten.

Heb je interesse en wil je meedenken?
Op zaterdag 16 februari komen we samen met iedereen die mee wil denken. Het kan zijn dat je mee wilt praten omdat je zelf een bepaalde behoefte/vraag hebt en een workshop/cursus wilt gaan volgen of omdat je straks graag een cursus of workshop wilt gaan geven of omdat je andere ideeën hebt. Iedereen is welkom!

Wil je ook graag erbij zijn, stuur een mail met je naam en telefoonummer naar Mieke Vullings :mieke.vullings@platform31.nl
Wil je wel meedenken maar kan je zaterdag 16 februari niet? Stuur dan ook een mail!

Wanneer:  zaterdag 16 februari van 10.30 uur tot in de middag (inclusief lunch)
NB. Let op: de datum is veranderd!
Waar: In de Ruimte, Oudegracht 230-A a/d Werf  3511 NT Utrecht. Zie ook: inderuimte.org

De cursus ‘Hoe (ver)bouw ik mijn huis vol energie – oftewel Hoe maak ik mijn energieneutrale droom waar?‘ is een cursus voor en door Energiepioniers en wordt ondersteund door Energiesprong. De cursus is bestemd voor particulieren, die een energieneutraal huis willen bouwen of verbouwen; ecologisch, gezond, als passiefhuis, autarkisch of energieleverend!

Wat heeft de cursus te bieden?
De cursus is een praktische handleiding om van een droom, via ontwerp naar uitvoering te komen: Hoe verbeeld ik mijn droom? Hoe zet ik dit om in een helder ontwerp? en Op welke wijze ga ik dat uitvoeren? Alle te nemen stappen, met de praktische informatie die daarbij nodig is, komen aan de orde.
De cursus bevat een interactief programma aan een groep deelnemers van 10 tot 18 deelnemers. De cursus biedt een uitgelezen kans om in contact te komen met andere woningeigenaren, waarmee je van gedachten kan wisselen, informatie en ervaringen kan uitwisselen en je energieneutrale ambitie kan delen.

Lees hier de reacties van deelnemers van de eerste serie, die plaatsvond in de herfst van 2012.

De modulen worden verspreid over 3 zaterdag middagen gegeven en duren van 12.30 tot ca. 17.00 uur. Elke module wordt door een andere cursusleider verzorgd. Tijdens de cursus zal huiswerk aan de deelnemers worden gevraagd. Ter voorbereiding van de eerste en tweede module worden opdrachten meegegeven.

3 zaterdagmiddagen
De cursus is opgebouwd uit drie modulen:

module 1: “dromen over wonen”
verzorgd door: Cora Gijswijt

module 2: “van droom naar ontwerp”
verzorgd door: Joop Bensdorp

module 3: “van ontwerp naar uitvoeren”
verzorgd door: Luuk van der Werf

Klik voor een toelichting over de inhoud op de titels van de drie modules.
Klik voor meer informatie over de achtergrond van de cursusleiders op hun namen.
De modulen starten om 12.30 uur met een inloop, kennismaking en koffie/broodjes en duren tot ca. 17.00 uur.

Locatie
De cursus wordt gegeven in “in de ruimte” (IDR) in Utrecht. IDR is gelegen in het hartje van Utrecht.
Het adres is: Oudegracht 230A – aan de Werf, de ingang ligt beneden aan de kade langs de Oudegracht (zie ook www.inderuimte.org).

Kosten
De kosten voor de gehele cursus bedragen € 150,- per persoon. Ben je in het bezit van de Duurzame Waardekaart? Dan ontvang je 10% korting op de cursus. Je betaalt dan € 135,-. Het bedrag is inclusief materiaal, lunch en drankjes. Let op: het aantal deelnemers is beperkt *).

*) Het maximum aantal deelnemers is 18. Indien er meer aanmeldingen binnen komen zal mogelijk een volgende cursus gepland worden. Het minimum aantal deelnemers is 10 personen. Indien er niet voldoende aanmeldingen zijn, zal de cursus worden uitgesteld of vervallen. Betaalde deelnamegelden zullen in dat geval worden gerestitueerd.

Aanmelden & data
Op dit moment kan je je aanmelden voor cursus serie #3, die plaatsvindt op de volgende dagen:
zaterdag 23 maart 2013
zaterdag 6 april 2013
zaterdag 27 april 2013

Vooraf aanmelden is verplicht. Klik hier voor het aanmeldformulier voor de cursus serie #3.
Het deelnamegeld dient direct bij aanmelding te worden overgemaakt op rekeningnummer 55.41.19.897 t.n.v. J. Bensdorp te Dirksland. De aanmelding is pas definitief nadat het deelnamegeld is bijgeschreven op bovenstaande rekening.

Vragen/opmerkingen? Mail naar mieke.vullings@platform31.nl

Elly Morriën woont samen met man Jinze Noordijk en zoons Hidde (4) en Stijn (1,5) in een hoekwoning in de Roghorst. Sinds half december is dit gezin tijdelijk in het bezit van een Aurum energiedisplay waarmee gas- en elektriciteitsverbruik kan worden bijgehouden. Met trots laat Elly het beeldscherm zien dat qua uiterlijk veel wegheeft van een iPad Mini.

Hoe komen jullie aan dit scherm?
Eind vorig jaar ontvingen we een brief van de gemeente met het verzoek om mee te denken over het energieneutraal maken van onze woning en met de vraag of we bij wijze van proef gratis een jaar een energiescherm in huis wilden. Uit onderzoek blijkt namelijk dat het monitoren van energieverbruik alleen al een besparing oplevert. Zo’n display leek ons wel wat, dus ik heb de gemeente meteen laten weten dat we interesse hadden. Half december kwam een installateur bij ons en heeft sensoren bevestigd aan de energiemeters. Deze sensoren registreren elke tien seconden ons gas- en energieverbruik en sturen dit via een draadloze verbinding naar ons display.

Levert het al besparing op?
We hebben de display te kort om daar iets zinnigs over te kunnen zeggen, maar ik verwacht van wel. Wat we wel merken is dat we door het display bewuster omgaan met energie. Ik doe bijvoorbeeld tegenwoordig de lampen beneden uit, als we de kinderen boven in bad doen. Eerder zou ik de lampen gewoon hebben laten branden voor dat kwartiertje. Ik kijk ook zeker wel drie keer per dag op de display, gewoon om even te kijken hoe het er met ons energieverbruik voorstaat. Leuk aan de display is ook dat deze uit zichzelf energiebesparingtips geeft.

Nemen jullie energiezuinige maatregelen?
Voordat de display waren we al wel op beperkte schaal bezig met het doorvoeren van duurzame maatregelen in onze woning. We hebben vorige zomer bijvoorbeeld de spouwmuur laten opvullen met piepschuimparels, en twee weken terug is de kruipruimte geïsoleerd. Maar de energiedisplay laat zien dat er nog wel meer acties nodig zijn. De koelkast bijvoorbeeld, die zou eigenlijk vervangen moeten worden. En zonnepanelen op ons dak is ook nog een wens. Maar we gaan het allemaal stapje voor stapje doen, want met jonge kinderen vliegt het geld er uit. Ook leuk is dat de display soms ook dingen laat zien die je niet verwacht. Wij dachten bijvoorbeeld dat een computer heel veel energie verbruikt, maar dat is helemaal niet zo. Een wasmachine of vaatwasser verbruikt naar verhouding veel meer omdat veel energie gaat zitten in het opwarmen van water. Een warmwateraansluiting voor deze apparaten zou ook nog een flinke besparing op kunnen leveren.

Interesse?
Heeft u als bewoner van de wijk Roghorst (binnenring De Molenwieken nr 102-224 even), de Gruttoweide (nr 2-20 even, 50-68 even en 98-112 even), de Kievitsweide (nr 2-24 even en 1-23 oneven) en de Hoef (alle adressen) ook interesse in een energiebeeldscherm? Neem dan contact op met het Energieloket van de gemeente door een e-mail te sturen naar energieloket@wageningen.nl. Het aanbod geldt echt alleen voor deze huisnummers.

Honderden huiseigenaren en talloze bedrijven verenigen zich samen met gemeente en adviseurs in unieke samenwerkingsverbanden. Honderden energieneutrale huizen in Nederland, dat is de inzet. En gezamenlijk gaan zij die uitdaging aan. Grote namen, kleine namen, het maakt niet uit. In deze unieke samenwerking is het voor iedereen nieuw. Het zijn de pioniers in 6 steden in Nederland die meedoen met het innovatieprogramma Lokaal alle lichten op groen. Wie het zijn? Lees het in de factsheets van Amsterdam-centrum, Hoorn, Apeldoorn, Amersfoort, Wageningen en Den Bosch. 

Lokaal alle lichten op groen is ongeveer halverwege de rit.

Het programma is gestart in de zomer van 2011 met de oproep voor deelname. Daar zijn in het najaar van 2011 zes gemeenten uitgekozen die binnen een half jaar een coalitie gevormd hebben en medio 2012 een projectplan ingediend hebben. Nu gaan de daadwerkelijke renovaties van start. Eind 2014 loopt het project ten einde.

De projectplannen en de factsheets van de deelnemers Amsterdam, Apeldoorn, Hoorn, Amersfoort, s’ Hertogenbosch, Wageningen zijn te downloaden bij deelnemers.

 In 2012 zetten alle zes de coalities in Amersfoort, Apeldoorn, Amsterdam, Hoorn, Den Bosch en Wageningen hun handtekening onder de overeenkomst met Energiesprong | Platform 31 voor het project Lokaal Alle Lichten Op Groen. Minstens 20 woningeigenaren per coalitie gaan op weg naar energieneutrale huizen. Eind 2014 loopt het project af. Hoe brengt de coalitie het er vanaf? Samenwerken, hoe doen ze dat? Waar lopen ze tegenaan? Welke lichten gaan op groen? Wat gaat goed en wat is niet voor herhaling vatbaar? We namen een kijkje in de coalitiekeuken. Zie hier de verhalen van Amsterdam, Apeldoorn, Hoorn, Amersfoort, s’ Hertogenbosch, Wageningen

Remco Vlugt heeft een energieneutraal advies gekregen van een adviseur van Energie Nul73. Dit wordt aan de keukentafel besproken met een aantal adviseurs en uitvoerende bedrijven,

Op 18 maart hebben wethoudere Ruud Schouten en bewoner Remco Vlugt een presentatie gegeven over Energie Nul73 bij het MiNC. MiNC staat voor Milieu, Innovatie, Natuur en Creativiteit. Onder de naam MiNC-café organiseert MiNC viermaal per jaar een laagdrempelig debatpodium in de Verkadefabriek in Den Bosch waar milieuonderwerpen en amusement elkaar afwisselen. Zie www.minc-denbosch.nl

Om het pad te effenen voor het op termijn grootschalig renoveren van bestaande woningen naar energieneutraal, heeft de gemeente Apeldoorn de Energie Expeditie Apeldoorn (Enexap) in het leven geroepen. Enexap vormt samen met vijf andere experimenten in Nederland, het project ‘Lokaal alle lichten op groen’, onderdeel van programma Energiesprong van Platform31. 

Tekst Theo van Es, senior adviseur energieneutraliteit, gemeente Apeldoorn

Het experiment in Apeldoorn behelst het onderzoek, de planvorming en de uitvoering in minimaal twintig koopwoningen, binnen een periode van ongeveer twee jaar. Deze woningen wekken dan evenveel of meer hernieuwbare energie op dan wat er nodig is voor zowel het gebouwgebonden als het huishoudelijk energiegebruik. Het gaat daarbij nadrukkelijk om het werkelijke energiegebruik en niet om het bereiken van een bepaald label, index of genormeerd verbruik. 2

Intensieve begeleiding 

Doel van Enexap is ervoor te zorgen dat het voor particulieren organisatorisch, technisch en financieel haalbaar wordt om hun woning energieneutraal te laten renoveren. Hiervoor moeten de marktcondities substantieel verbeteren. Dat wordt mede mogelijk gemaakt doordat de bewoners tijdens het gehele traject intensief worden begeleid en geadviseerd door een expeditieteam, dat bestaat uit bedrijven, een hogeschool, private organisaties, specialisten van de lokale overheid en andere betrokken bewoners. Dit zijn voor een deel lokale partijen, die tijdens dit project zelf ook veel kennis en ervaring hopen op te doen. De professionals stellen hun kennis over specifieke onderwerpen – zoals bouwfysica, bouw, installaties en financiering – ter beschikking aan de bewoners en zorgen ervoor dat belemmeringen zo veel mogelijk worden weggenomen. De huiseigenaren kiezen uiteindelijk zelf de bedrijven voor uitvoering en financiering. Het idee hierachter is dat de activiteiten wat betreft de renovaties van de individuele woningen en die voor het realiseren van het overkoepelende doel, zo in elkaar grijpen dat ze elkaar zullen versterken.

Bewoners aan het roer 

De bewoners staan centraal binnen Enexap. Zij staan enerzijds aan het roer, en worden anderzijds grotendeels ontzorgd. Wat telt voor een bewoner, is dat het comfort van zijn woning verhoogd wordt en dat de renovatie leidt tot een gezonder binnenmilieu en een drastische verlaging van de energierekening. Het toepassen van milieuvriendelijke producten en het verbeteren van functionaliteit, gebruiksgemak, levensloopbestendigheid en toekomstwaarde van de woning, zijn secundaire doelen die op verzoek van de bewoner door het expeditieteam meegenomen kunnen worden.

De elf professionele partijen en 29 gezinnen vormen samen het expeditieteam, dat eens per zes weken bijeenkomt om de voortgang te bespreken en richtinggevende besluiten te nemen. Deze besluiten worden voorbereid en uitgevoerd door een bestuur, bestaande uit vier bewoners en een senior adviseur energieneutraliteit van de gemeente, Theo van Es. Het bestuur wordt ondersteund door twee projectmedewerkers. Voor de voorbereiding en uitvoering van beleid zijn er zes werkgroepen ingesteld met zowel professionals als bewoners als leden. De werkgroepen rapporteren aan het bestuur.

Vraagsturing 

Voor het slagen van het experiment is het noodzakelijk dat de bewoners zelf sturen op de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten, die nodig zijn om de energieneutrale verbouwing succesvol te realiseren. Vraagsturing wordt geborgd door bewoners actief te laten participeren in het bestuur en in werkgroepen, die van meet af aan bezig gaan met de ontwikkeling van producten en diensten. Daarnaast worden er presentaties, cursussen en excursies aangeboden, waardoor bewoners steeds bewuster keuzes kunnen maken en een volwaardige gesprekspartner en opdrachtgever worden van uitvoerende partijen.

Alle generaties zonnepanelen 

Jan-Coen en Petra Dragt zijn twee van de deelnemende particuliere bewoners aan Enexap. Zij houden zich al jaren bezig met energieopwekking via de zon. “Voor mij is het zo langzamerhand een sport geworden om zo veel mogelijk energie te besparen en te winnen”, vertelt Jan-Coen Dragt. “Het huis waar we wonen stamt uit de jaren zestig en toen wij erin trokken, kon je met je sleutel zo door de kozijnen prikken. We hebben er veel aan laten doen, en zo duurzaam mogelijk. In de loop der tijd heb ik alle generaties zonnepanelen verzameld. Tien jaar geleden startte ik via Nuon met wat subsidie, en recentelijk heb ik er via deA, het Apeldoornse energiebedrijf vanuit de bewoners, weer zes geregeld. Zelfs via Marktplaats kun je panelen regelen. Ik ben zelf aan het experimenteren met een draaisysteem, waardoor sommige panelen nog beter in de richting van de zon kunnen worden gezet. Zoals ik al zei, het is een soort liefhebberij geworden. Dat is voor ons ook de reden om mee te doen aan de Energie Expeditie: kijken of we nog iets kunnen leren van anderen.”

Energiemaatregelen 

De maatregelen die nodig zijn om zowel het woninggebonden als het huishoudelijk energiegebruik op jaarbasis naar nul terug te brengen, zijn in een aantal categorieën onder te brengen:

1. Bouwkundige maatregelen om het energiegebruik voor ruimteverwarming en koeling te beperken. Bijvoorbeeld isolatie, verminderen koudebruggen, naad- en kierdichting, beglazing, daglichtsysteem, tochtportaal, serre, warmtebuffering en buitenzonwering.

2. Woninggebonden installatietechnische maatregelen om het energiegebruik voor ruimteverwarming, koeling en warm tapwater te beperken. Bijvoorbeeld warmteterugwinning uit ventilatielucht en douchewater, verwarmingsinstallatie, grondbuisventilatie, hotfill aansluitingen, CO2-sturing en zonneboiler.

3. Woninggebonden installatietechnische maatregelen om het elektriciteitsgebruik te beperken. Bijvoorbeeld pompen, ventilatoren, slimme besturing, zonnepanelen, micro-WKK.

4. Vervangen of verwijderen van niet-woninggebonden apparaten om het energiegebruik te beperken. Bijvoorbeeld wasmachine, koelkast, waterbed, vaatwasmachine, kooktoestel, verlichting, televisie, hobby-apparaten en computer.

5. Inregelen van apparaten voor verwarming, koeling, warmtapwaterbereiding, ventilatie, verlichting en warmteterugwinning.

6. Wijzigen van het gebruikersgedrag om het energiegebruik voor ruimteverwarming, koeling, warm tapwater, koken, verlichting en huishoudelijke apparaten te beperken. Hierbij kunnen meet- en monitoringssystemen behulpzaam zijn.

Naast deze categorieën, wordt er bij de keuze van maatregelen ook rekening gehouden met andere belangen die de bewoners hebben. Dit zijn een gezond binnenmilieu, beperkte geluidhinder, comfortbeleving, esthetica, bedieningsgemak, onderhoud, sturingsmogelijkheden, ruimtebeslag, toekomstwaarde, en het beperken van uitvoeringshinder, investering en woonlasten. Daarnaast moet rekening gehouden worden met de technische mogelijkheden, juridische randvoorwaarden (bijvoorbeeld rooilijngrenzen in bestemmingsplan, monumentale status) en de schaduw van gebouwen en beplanting.

Stapsgewijs naar het einddoel 

Het expeditieteam doorloopt in twee jaar tijd in grote lijnen een aantal stappen. Om te beginnen zal de huiseigenaar begeleid worden bij het maken van goed beargumenteerde keuzes. Hiervoor zullen speciale producten worden ontwikkeld zoals de EPA-super-de-luxe. Ook wordt een quickscan onder de bewoners gehouden, die verder gaat dan een regulier EPA-maatwerkadvies. De projectmedewerker is in deze fase de vaste vraagbaak en intermediair tussen de bewoners en de backoffice, die bestaat uit de professionele leden en het bestuur. De volgende stap is dat er een energieregisseur zal worden aangesteld. Zijn taak is het overleg te faciliteren tussen een opdrachtgevende woningeigenaar en de bedrijven die eventueel de uitvoering gaan verzorgen. De energieregisseur functioneert als ondersteuner van de bewoner, maar gaat niet op diens stoel zitten. De bewoner bepaalt zelf het tempo en de stappen die hij wil zetten. Deze vraagt daarom zelf offertes aan, maar zowel hij als de bedrijven worden in het offertetraject ondersteund door de energieregisseur. In de volgende fase is het coördineren van werkzaamheden van belang van de verschillende bij een woningrenovatie betrokken bedrijven. Dat gebeurt door de energieregisseur, die het contact onderhoudt tussen eigenaar en uitvoerende bedrijven.

Inspiratie voor anderen 

“Het mooie van de Energie Expeditie Apeldoorn vind ik dat het pioniers en koplopers met elkaar verbindt. Daardoor gaan zij nog enthousiaster aan het werk voor het verminderen van het energiegebruik en de overschakeling naar duurzame energiebronnen”, vindt Olaf Prinsen, wethouder duurzaamheid in Apeldoorn. “Ik denk dat het ook een grote inspiratie kan zijn voor anderen. Dat hebben we nodig. En we willen iets maken dat niet alleen vanuit de gemeente wordt gedragen, maar meer nog vanuit de gemeenschap. We hebben elkaar hard nodig: bedrijven, bewoners en bestuurders. De gemeente verbindt en faciliteert, waarna de samenleving weer een stuk zelf kan oppakken. Bij de Energie Expeditie gaat dat goed, ook omdat bewoners en bedrijven met elkaar in gesprek gaan. Zo geeft het project energie op meer dan een manier.”

De planning van Enexap is erop gericht dat er per woning een plan van aanpak wordt opgesteld, waarmee alle deelnemende bewoners in 2014 daadwerkelijk hun woning energieneutraal kunnen gaan renoveren. Bewoners geven echter zelf aan wat ze aan hun huis willen doen, in welk tempo, en met welke partijen. Hoewel één van de doelen van het experiment is om uiterlijk in 2014 minimaal twintig energieneutrale renovaties te hebben gerealiseerd, kan het zijn dat er bewoners zijn die eind 2014 pas enkele stappen hebben gezet op het pad naar energieneutraliteit. Na die tijd is begeleiding vanuit het experiment niet meer beschikbaar. Wel kunnen bewoners dan aan de hand van het plan van aanpak zelf de uitvoering organiseren. 5

Volgersgroep 

Rond Enexap heeft zich ook een zogenoemde volgersgroep gevormd. Deze bestaat uit woningeigenaren, bedrijven en andere organisaties, die op de hoogte gehouden willen worden van de vorderingen van het project, maar geen deel uitmaken van het expeditieteam. Bedrijven die lid zijn van de volgersgroep zullen samen met de professionele leden van het expeditieteam worden betrokken bij het ontwikkelen van een business case voor het uitvoeren van energieneutraalrenovaties na de beëindiging in 2014. Potentiele klanten vinden zij ook in de volgersgroep. Ook zonder subsidie van Platform31 en intensieve ondersteuning van de gemeente, zal er een verdienmodel voor bedrijven moeten zijn om energieneutrale renovaties gemeengoed te laten worden. De uitkomsten van Enexap, en de resultaten van de vijf experimenten elders in het land, zullen moeten aantonen dat er een business case is.

Combinatie van idealisme en strategie 

Een van de betrokken partijen bij Enexap is Linthorst Installatietechniek. Technisch directeur Gijs Linthorst vertelt: “Mijn vader, Henk Linthorst, begon in 1978 al met duurzaamheidsprojecten. Er was een oliecrisis, energie was duur en er was veel behoefte aan oplossingen waarbij energie werd gewonnen of bespaard. Eigenlijk zien we die beweging weer helemaal terugkomen. Daar is bij gekomen dat de overheid allerlei eisen stelt aan energieprestaties. Als bedrijf zijn wij al jaren bezig met het verduurzamen van grootverbruikers en bedenken energiezuinige concepten voor hotels, zwembaden en bedrijven. Voor ons bedrijf is werken aan duurzaamheid een combinatie tussen idealisme en strategische bedrijfsvoering. We leveren werk dat een toegevoegde waarde heeft voor de klant, maar óók voor de samenleving als geheel. Daarom doen we graag mee aan de Energie Expeditie. Het verduurzamen van bestaande woningen, sámen met bewoners, is de manier om een grote slag met elkaar te maken in energiebesparing.”

Een praktische, relativerende en aanmoedigende avond voor bewoners en ondernemers van Energie Nul73. Harm Valk van Adviesburo Nieman liet zijn licht schijnen op de woningen van twee deelnemers aan Energie Nul73. Wat kunnen zij doen om hun woning energieneutraal te maken? Wat zijn de do’s en dont’s? En hoe kun je het EPA-maatwerkadvies en thermografie inzetten voor een goed advies? Met zijn jarenlange ervaring gaf hij ons de volgende adviezen:

• Denk in stappen
• Denk aan de Trias Energetica
• Denk vanuit het einddoel in stappen terug
• Controleer alle tussenstappen
• Houd open oog voor ontwikkelingen

Willem Koppen van Koppen Vastgoed liet leden van Energie Nul73 het belang zien van kwalitatief goed (ver)bouwen. Gezondheid staat voorop; energiebesparing is een afgeleide. De presentatie van Willem Koppen is binnenkort hier te vinden.

16 april, uitreiking van de P-NUTS Awards 2013.

De P-Nuts Awards is dé vak- en publieksprijs die jaarlijks wordt uitgereikt aan lokaal opgewekte duurzame energie-initiatieven. Doel van de Awards is het lokaal opwekken van duurzame energie te bevorderen, de professionaliteit te stimuleren en waardering voor de initiatiefnemers te uiten. Op 16 april 2013 worden voor de derde keer de P-NUTS Awards uitgereikt in Amsterdam.

Deelnemers aan de awards zijn pioniers die aantonen dat duurzaam energie opwekken allang mogelijk is. Zij zorgen voor een schoner milieu, voor lokale werkgelegenheid en voor kennisopbouw over alternatieve energiesystemen en organisatievormen. Energiesprong / Huis vol Energie is partner van de P-nuts awards.

De vakjury, onder leiding van Jacqueline Cramer (hoogleraar Duurzaam Innoveren Universiteit Utrecht) en Marjan Minnesma (directeur Urgenda), heeft uit de 59 inzendingen 20 projecten geselecteerd. Op 16 april 2013 worden de winnaars bekend gemaakt.

Wil je bij de feestelijke uitreiking zijn? Stuur dan een mail naar frank@p-nuts.nu  onder vermelding van ‘Energiesprong’. De toegang is gratis evenals de deelname aan de kennissessies. Voor iedereen die komt ligt het nieuwe P-NUTS boek klaar.

De uitreiking vindt plaats in de Sporthallen Zuid in Amsterdam, Burgerweeshuispad 54.
Meer informatie is te vinden op de website van P-nuts.

Programma:

12:00 – hal open
12:45 – welkom en opening door Hester van Dijk, presentatrice bij BNR Duurzaam
13:15 – samenwerksessie en jury-instructie – het publiek is de jury voor:
14:00 – Young P-NUTS – zeven jongeren pitchen hun idee voor lokale duurzame energie in hun leef/leeromgeving.
15:00 – workshops en kennissessies aangeboden door Twynstra Gudde, Rabobank, EnergieLokaal Wij krijgen Kippen en Share2Start
16:00 – Uitreiking P-NUTS Awards 2013
17:30 – Einde en borrel

Dit jaar zijn er maar liefst negen P-Nuts Awards uitgedeeld voor lokale koplopers in duurzame energie. De P-NUTS Awards zijn een beloning voor lokale duurzame energie-initiatieven. De prijzen werden voor het eerst uitgereikt in 2010 door juryvoorzitters Herman en Herma Wijffels.

De prijzen worden uitgereikt aan scholieren, burger-, ondernemers- en overheidsinitiatieven. Wat opvalt is dat burgers, ondernemers en lokale overheid elkaar steeds beter weten te vinden en versterken. En in veel gevallen goed samen werken. Dit geldt voor bijvoorbeeld Nijmegen, Wageningen en Amsterdam. Zowel de Zeven Heuvelenloop  –die geld bijeenbrengt voor lokale duurzame energie-initiatieven in Nijmegen, als Power2Nijmegen – waarmee de gemeente Nijmegen lokale duurzame energie stimuleert en faciliteert- kregen een award.

De Winnaars op een rij:

Voor meer informatie zie P-nuts.nu

Vanaf vandaag is het mogelijk om je huis aan te melden voor de eerste landelijke Huis vol Energie Open Deuren Dag!

Ben jij de trotse eigenaar van een energieleverend huis? Of zit je midden in een energieneutrale verbouwing? Raak jij niet uitgepraat over je zonnepanelen, warmtepomp of grasdak? Vind je het leuk om mensen te enthousiasmeren en je mooie comfortabele huis te laten zien? Meld je dan aan voor de Huis vol Energie Open Deuren Dag op zaterdag 1 juni.

Zet jouw deur ook open!
Aanmelden kan via de Woning pagina op HuisvolEnergie.nl van je eigen woning (ga in het menu naar Mijn Pagina > Mijn Woning). Bovenaan de pagina kan je aangeven dat je mee wilt doen met de Open Deuren Dag.
Om je huis aan te melden, moet je eerst je woning op Huis vol Energie publiceren op de woningen pagina. Staat jouw woning nog niet op Huis vol Energie? Zet ‘m er dan snel op. Maak daarvoor hier een gratis Energiepionier account aan en ga je naar Mijn Pagina > Mijn Woning.
Alle deelnemende Energiepioniers krijgen een promotiepakket en het inspiratieboek ‘Huis vol Energie’ thuisgestuurd.

Wil je een kijkje nemen in een of meer van de huizen?
Steeds meer mensen hebben door dat het heel slim is om energieneutraal te wonen. Evenveel energie gebruiken als je zelf opwekt. Voor het comfort, voor het klimaat, voor de portemonnee en omdat het leuk is. Op zaterdag 1 juni 2013 openen de Energiepioniers van Nederland hun deuren tijdens de landelijke Huis vol Energie Open Deuren Dag. Zodat iedereen kan ervaren hoe mooi, comfortabel en natuurlijk het is om in een energieneutraal huis te wonen, of met eigen ogen kan zien welke stappen er komen kijken bij een energieneutrale verbouwing.

Bekijk op de Open Deuren Dag pagina welke woningen te bezoeken zijn tijdens deze dag en kom ook een kijkje nemen!

Steeds meer mensen hebben door dat het heel slim is om energieneutraal te wonen. Evenveel energie gebruiken als je zelf opwekt. Kan dat dan?
Ja, dat kan. Dat bewijzen de huizen op huisvolenergie.nl. Energieneutrale huizen zijn door het hele land te vinden, in allerlei smaken en maten. Laat u inspireren door deze huizen en hun bewoners. Zie huisvolenergie.nl of bekijk hier het hele artikel over energieneutrale huizen dat 11 mei in de Volkskrant, Trouw en Parool verscheen.

Wonen zonder energierekening. Op zaterdag 1 juni wordt de eerste nationale OPEN DEUREN DAG gehouden. Dan zetten bewoners van (bijna) energieneutrale huizen in heel Nederland hun deuren open voor bezoekers. Huiseigenaren laten vol enthousiasme hun energieneutrale huis zien. De deuren staan open van Sonnega (Friesland) tot Vijlen (Limburg) en van Groenlo tot Dirksland. Een historisch pand uit 1880, een twee-onder-een-kap-woning uit de jaren zeventig of een energieneutraal huis waar het houten casco in ruim twee dagen werd opgezet. Een ecohut of een energieleverend nieuwbouwhuis. Hoe mensen hun huis energieneutraal maken, verschilt en dat laat het aanbod van woningen ook zien. Stuk voor stuk zijn het woningen met trotse eigenaren die graag meer vertellen over het waarom en het hoe van hun energieneutrale huis tijdens deze OPEN DEUREN DAG.

DE OPEN DEUREN DAG speelt in op de trend dat steeds meer mensen willen wonen zonder energierekening en kiezen voor energieneutraal. Dat betekent dat je evenveel energie gebruikt als je zelf opwekt. Dat zoiets kan en dat het resultaat mooi en comfortabel is, laten deze woningen zien. Energieneutrale huizen zijn door het hele land te vinden, in allerlei smaken en maten.

Een greep uit het aanbod van deelnemende woningen: (Zie hyperlinks voor meer informatie)

• Ens, een twee-onder-een-kap woning op weg naar energieneutraal
• Deventer, passiefbouw, energieneutraal huis uit 2010
• Groenlo, moderne, stijlvolle energieproducerende woning uit 2010
• ’s-Hertogenbosch, bijzondere vrijstaande woning uit 1950 onderweg naar energieneutraal
• Dirksland, energieneutraal ecologisch huis uit 2010
• Breezand, energieneutrale vakantiewoning
• Standdaarbuiten, statig, historisch energieneutraal pand uit 1880
• Vinkel, vriendelijke, ecologische woonhuis met groendak uit 1963
• Rosmalen, energieneutrale hoekwoning uit 1960 met 44 zonnepanelen
• Sonnega, bijzonder inspirerend houten energienul huis uit 1995
• IJhorst, inspirerende energieneutrale woning uit 2000
• Vijlen, karakteristieke energieneutrale ecohut uit 2010

Het actuele aanbod aan deelnemers staat op huisvolenergie.nl

Veel interesse voor OPEN DEUREN DAG 

Op zaterdag 1 juni werd de eerste nationale OPEN DEUREN DAG gehouden. Bewoners van (bijna) energieneutrale huizen in heel Nederland zetten hun deuren open voor bezoekers. Honderden geïnteresseerden gingen op bezoek bij enthousiaste huiseigenaren. De deuren stonden open van Sonnega (Friesland) tot Vijlen (Limburg) en van Groenlo tot Dirksland. Een historisch pand uit 1880, een twee-onder-een-kap-woning uit de jaren zeventig of een energieneutraal huis waar het houten casco in ruim twee dagen werd opgezet. “Ik was altijd al erg nieuwsgierig naar dit huis, en ik wil ook zelf mijn huis aanpakken, dus daarom kom ik hier inspiratie opdoen”, zei een van de bezoekers. “Wij hebben een oud huisje gekocht en willen het energieneutraal maken, dus we bekijken drie huizen tijdens de open Deuren dag”, zegt een stel uit Delft, op bezoek in Vinkel.

Houtkachels, wandverwarming, leemgestucte muren, superisolatie, groene daken, zonnepanelen; er werd heel wat verteld en uitgelegd door de huiseigenaren aan een gretig gehoor. “Volgende keer doe ik weer mee hoor”, zei een van de energiepioniers aan het einde van de dag. De huisvolenergie promotiebus met camerateam, fotograaf en promoteam reed door het land en verraste diverse energiepioniers met een bezoek.

Twee huisvolenergie-schildjes werden uitgereikt in Vinkel en in Rosmalen.

DE OPEN DEUREN DAG speelt in op de trend dat steeds meer mensen willen wonen zonder energierekening en kiezen voor energieneutraal. Dat betekent dat je evenveel energie gebruikt als je zelf opwekt. Dat zoiets kan en dat het resultaat mooi en comfortabel is, laten deze woningen zien. Energieneutrale huizen zijn door het hele land te vinden, in allerlei smaken en maten.

Een greep uit het aanbod van deelnemende woningen: (Zie hyperlinks voor meer informatie)

• Ens, een twee-onder-een-kap woning op weg naar energieneutraal
• Deventer, passiefbouw, energieneutraal huis uit 2010
• Groenlo, moderne, stijlvolle energieproducerende woning uit 2010
• ’s-Hertogenbosch, bijzondere vrijstaande woning uit 1950 onderweg naar energieneutraal
• Dirksland, energieneutraal ecologisch huis uit 2010
• Breezand, energieneutrale vakantiewoning
• Standdaarbuiten, statig, historisch energieneutraal pand uit 1880
• Vinkel, vriendelijke, ecologische woonhuis met groendak uit 1963
• Rosmalen, energieneutrale hoekwoning uit 1960 met 44 zonnepanelen
• Sonnega, bijzonder inspirerend houten energienul huis uit 1995
• IJhorst, inspirerende energieneutrale woning uit 2000
• Vijlen, karakteristieke energieneutrale ecohut uit 2010

Het actuele aanbod aan deelnemers staat op huisvolenergie.nl

Foto’s van de Open Deuren Dag zijn hier te vinden. Onder vermelding van fotograaf Frank Hanswijk © zijn de foto’s vrij te gebruiken.

De OPEN DEUREN DAG is georganiseerd door huisvolenergie.nl. Dit is de site voor en door woningeigenaren die geïnteresseerd zijn in bouwen of verbouwen naar energieneutraal. Voor het comfort, voor het klimaat, voor de portemonnee en omdat het leuk is.
Zie huisvolenergie.nl/opendeurendag voor alle woningen en energiepioniers die meededen aan de OPEN DEUREN DAG.

Huis vol energie is een initiatief van het Innovatieprogramma Energiesprong, dat Platform31 tot eind 2014 uitvoert in opdracht van het ministerie voor Wonen en Rijksdienst.